Metraj, bir yapının çizimlerinden her imalatın miktarını çıkarma işidir: kalıp için metrekare, beton için metreküp, demir için kilogram, duvar ve sıva için metrekare, boru ve kablo için metre, cihaz için adet. Teklif cetveli, hakediş ve yaklaşık maliyet bu miktarların üstüne kurulur; metraj yanlışsa üstündeki her sayı yanlıştır.
Kalıp: kalıp gören yüzler
Birim fiyat tarifi açıktır: kalıp, betona değen yüzeylerden ölçülür. Kolonun dört yüzü, kirişin iki yanı ve altı, döşemenin alt yüzü. Kiriş kolona saplandığı yerde kolonun o parçası kalıp görmez, düşülür. Döşeme olan tarafta kirişin yan yüzü döşeme kalınlığı kadar kısadır. "Düz ölçü" denen kabaca kat alanı hesabı bu farkları görmez; net metraj görür.
Beton: kesit çarpı boy
Kolon ve perde: kesit alanı çarpı kat yüksekliği. Kiriş: en çarpı (yükseklik eksi döşeme kalınlığı) çarpı net boy; döşeme kotundaki beton döşemenin hesabındadır, iki kez sayılmaz. Temelle gelen her şey (grobeton, radye, hasırlı zemin betonu) kaba inşaatın içindedir ama ayrı satırlarda durur; sınıfı farklı olan beton ayrı pozdur.
Demir: her çubuk çizimden
Demir metrajı oranla yapılmaz; her çubuk çizimdeki adediyle ve boyuyla sayılır, çapına göre birim ağırlıkla çarpılır. Çap grubuna göre poz değişir: Ø8–12 ayrı, Ø14 ve üstü ayrı. Sehpa demiri, hasır bindirmesi ve fire birim fiyatın içindedir, metraja ayrıca yazılmaz; ama tedarik için müteahhide not olarak verilir.
Sık yapılan hatalar
- Demiri beton metreküpüne oranla tahmin etmek.
- Kalıbı düz ölçüyle, kiriş düşümlerini yapmadan almak.
- Döşeme betonunu hem kirişte hem döşemede saymak.
- Bodrumda kat yüksekliğini radye üstünden değil kat kotundan başlatmak.
- Çizimde olmayan bir değeri sessizce varsaymak.
Nasıl teslim ederiz
Formüllü Excel: icmal sayfası, iş grubu sayfaları, kat kat dağılım; her satırda ölçünün dayanağı (pafta, aks, kat) ve yöntemi. Tutmayan her şey kontrol listesinde adıyla durur; "yaklaşık" diye geçiştirilen satır yoktur.